Middernachtzon fjordcruise in Tromso: de zomerhelft van het Arctische jaar

Het technische feit is simpel: boven de poolcirkel blijft de zon rond midzomer vierentwintig uur per dag boven de horizon. In Tromsø duurt die periode ongeveer twee maanden.

Wat het in de praktijk betekent, is vreemder en mooier dan de beschrijving. De zon komt nooit hoog — hij cirkelt in een ondiepe hoek — dus het licht blijft laag, warm en van opzij, urenlang. Fotografen krijgen een gouden uur dat het grootste deel van de avond en de halve nacht duurt. Bergen houden hun schaduwen. De zee kleurt koper.

Het vlakt ook de dag af. Restaurants zijn om elf uur 's avonds druk, kinderen spelen om middernacht buiten, en een avondboottocht voelt als een middagtocht. Als je uit een normale breedtegraad komt, verwacht dan dat je slaap twee nachten van slag raakt en daarna stabiliseert — de verduisteringsgordijnen in elk Tromsø-hotel hangen er niet voor niets.

Voor een fjordcruise is het praktische gevolg dat de beste vaart van de dag de laatste is. De wind neemt 's avonds meestal af, het water wordt spiegelglad en het licht is op zijn mooist. In de winter geldt het tegenovergestelde, en dat is een van de redenen waarom dezelfde tocht in dezelfde fjord zes maanden later een ander product is.

De zee is rustig. De stormen die de Noorse kust van oktober tot maart domineren, stoppen grotendeels. Zomertochten worden veel minder vaak geannuleerd, en de zes uur durende Sommarøy-tocht wordt een echt aangename dag in plaats van een beproeving.

De kleuren veranderen volledig. Sneeuw trekt zich terug naar de toppen, de berk komt uit op de lagere hellingen, en de fjord gaat van zwart-wit naar groen, blauw en goud. De witte zandstranden rond Sommarøy zien er op foto's Caribisch uit en zijn in werkelijkheid acht graden.

De wildlife piekt. Zeearenden voeren hun jongen en jagen constant. Vogelkolonies zitten vol — drieteenmeeuwen, zeekoeten, papegaaiduikers op sommige eilanden. Bruinvissen en zeehonden zijn in de buurt. Dit is het seizoen waarin een fjordcruise zonder dat iemand het adverteert ook een vogeltocht is.

En het noorderlicht is weg. Tussen eind mei en eind juli is er geen duisternis, dus het noorderlicht is simpelweg niet beschikbaar. Als dat de reden is dat je komt, boek dan september tot maart — en als dat niet zo is, haalt de zomer de grootste bron van teleurstelling in het Noordpooltoerisme weg.

Twee maanden zonder zonsondergang doet iets met een lichaam dat er een verwacht. Bijna elke eerste bezoeker slaapt de eerste nacht of twee slecht en past zich daarna aan.

De oplossing is saai en werkt: verduisteringsgordijnen, een oogmasker en een vast bedtijd. Elk hotel hier heeft het eerste, en het masker bedekt de kier. Wat mensen echt wakker houdt, is niet het licht door het raam; het is dat de stad wakker is — kinderen die om elf uur spelen, mensen die om middernacht buiten eten, de hele plek die zich gedraagt alsof het zes uur ’s avonds is.

De keerzijde is reëel. Je kunt om negen uur ’s avonds een boot nemen en om middernacht in vol daglicht terug zijn, en de fjord is op dat uur leeg van andere vaartuigen en volkomen kalm. Alles wat je normaal rond het middaguur zou doen, kan in juni om tien uur ’s nachts, en niets is je twee maanden lang door duisternis ontzegd.

Eén praktische waarschuwing: dit is het seizoen waarin mensen de zon onderschatten. Achttien uur per dag laag licht op water verbrandt huid die nog nooit een Arctische zomer heeft gezien.