Tromso fjordcruise: vier uur op Arctisch water, en wat er daar werkelijk te zien is

Tromsø ligt op dezelfde breedtegraad als de noordkust van Alaska en het midden van Groenland. Op beide plekken bevriest de zee. Hier niet, en de reden is de Noorse Atlantische Stroom — het noordelijke uiteinde van het systeem dat in de Golf van Mexico begint — die warm water langs deze hele kust omhoog stuwt.

De praktische gevolgen zijn overal zichtbaar. Tromsø is een werkende haven met een vissersvloot en een universiteit, geen buitenpost. De fjorden zijn in januari bevaarbaar. En een toerist kan midden in de winter een vier uur durende boottocht naar het Noordpoolgebied boeken, net zoals ze dat in het zuiden van Noorwegen zouden doen.

Het vormt ook het landschap waar je naar kijkt. Omdat het water relatief warm is en de lucht koud, houden de bergen van oktober tot mei sneeuw vast tot aan de waterlijn, terwijl de zee zwart en open blijft. Dat contrast — wit gesteente, zwart water — is waar elke foto van deze fjorden eigenlijk over gaat.

Er volgt nog iets uit. Omdat de kust nooit bevriest, zijn de vissen hier, en omdat de vissen hier zijn, is ook alles wat ze eet er: zeearenden op de landtongen, zeehonden, bruinvissen, en in de winter de orka's en bultruggen die de haring volgen. De fjordcruise is een natuurtrip die geen natuur hoeft te beloven.

De eerste twintig minuten zijn de stad. De boot verlaat de haven, vaart onder de Tromsø-brug door met de Arctische Kathedraal aan de kant van het vasteland, en verlaat het eiland. In december gebeurt dit in het donker en is de stad een lijn van oranje lichten achter je.

Dan beginnen de bergen. De stad eindigt abrupt — er is geen buitenwijk, geen industriële rand — en je vaart tussen Kvaløya aan de ene kant en het vasteland aan de andere kant, met toppen die tot duizend meter recht uit het water oprijzen.

Ergens in het eerste uur zijn er zeearenden. Zeearenden zijn hier vaste bewoners: een spanwijdte van tweeënhalf meter, en ze zitten vaak genoeg op dezelfde landtongen dat de bemanning weet waar ze moeten vertragen. Het is de waarneming waar niemand voor boekt en die iedereen fotografeert.

Het midden van de tocht is waar je voor betaald hebt. Bij de topkeuze ga je aan land bij de visrekken. Bij de viscruise gaan de lijnen overboord. Op de historische boot vertelt de gids je waarvoor deze fjord diende voordat het landschap was. Dit is waar de vaarten echt verschillen.

De terugweg heeft het mooiste licht. In de winter is het vaak het noorderlichtuur; in de zomer is het het lage goud dat de hele avond aanhoudt. Hoe dan ook, Tromsø verschijnt voor je als een heldere lijn onder zwarte bergen, en dat is het beeld dat mensen onthouden.