Tromso visreis: een fjordcruise met een lijn over de rand

Dezelfde warme stroom die deze fjorden ijsvrij houdt, brengt ook de vissen. Elke winter trekt de skrei — Arctische kabeljauw die jarenlang in de Barentszzee heeft gevoed — naar het zuiden om langs deze kust te paaien, en dat doet hij al zolang er gegevens worden bijgehouden.

Die migratie heeft Noord-Noorwegen gebouwd. Stokvis, kabeljauw gedroogd op houten rekken in koude lucht zonder zout, was het exportproduct dat de kerken en steden betaalde, en het voedde middeleeuws Europa op vastendagen. De rekken die je hier vanaf elke boot aan de kust ziet, zijn geen decoratie; ze zijn de industrie, die nog steeds draait.

Voor een bezoeker met een hengel is het praktische effect dat je vist op een werkgebied in plaats van een toeristische vijver. Kabeljauw, schelvis en koolvis komen aan boord met handlijnen met meerdere haken, de bemanning rigt en haakt de vissen los, en de techniek is in ongeveer dertig seconden te leren: laat zakken tot de bodem, draai twee slagen op, en beweeg de lijn zachtjes op en neer.

Quota en regels gelden ook voor bezoekers, net als voor de vloot — er zijn limieten aan wat je het land uit mag meenemen, en de boten kennen die. Wat je die dag vangt, wordt meestal door de operator gekookt of bewaard, en er gaat niets verloren.

Je ziet ze vanaf elke boot hier: rijen houten frames, twee of drie verdiepingen hoog, staand op de oever. Het zijn hjeller, droogrekken, en ze zijn de reden dat deze kust al duizend jaar bewoond is.

Kabeljauw die er in februari aan wordt gehangen, droogt in koude, droge Arctische lucht zonder zout of rook. Het resultaat, tørrfisk, blijft jaren goed, weegt een fractie van de verse vis en was in de hele middeleeuwen de export van Noord-Noorwegen naar Europa. Bergen werd er rijk van. Katholiek Europa at het op vastendagen. Het wordt nog steeds op dezelfde manier gemaakt en nog steeds geëxporteerd, vooral naar Italië en Nigeria.

De rekken worden vanaf ongeveer februari behangen en staan tot mei vol, waardoor een vaartocht in de winter of het vroege voorjaar ze op hun mooist laat zien. Later in het jaar zijn het lege geraamtes op de kustlijn.

Eén vaartocht op deze site laat je er direct onder landen, en dat is het verschil tussen een curiositeit vanaf een boot bekijken en midden in een werkende industrie staan die ouder is dan elk gebouw in de stad.