Rejs po fiordzie Tromsø zimą: noc polarna i powody, dla których ludzie tu przyjeżdżają

To określenie myli ludzi. Podczas nocy polarnej słońce pozostaje poniżej horyzontu, ale nie jest daleko pod nim: około południa niebo rozjaśnia się w długi, równy zmierzch, który przechodzi od głębokiego błękitu przez fiolet do różu tam, gdzie słońce prawie jest. Trwa to cztery do sześciu godzin i jest wystarczająco jasno, aby spacerować, pływać i fotografować.

Fotografowie nazywają to błękitną godziną, a w Tromsø w grudniu to nie godzina, ale większość dnia. Śnieg przybiera kolor nieba, więc biały fiord staje się lawendowy, a woda atramentowa. Nic innego w Europie tak nie wygląda i to właśnie dlatego wiele osób celowo rezerwuje ten miesiąc.

Drugą stroną medalu jest zorza polarna. W normalnym roku światła są możliwe każdej bezchmurnej nocy od września do marca, a na wodzie nic nie stoi między tobą a północnym horyzontem. Wieczorny rejs po fiordzie w styczniu to realna szansa zarówno na zmierzch, jak i zorzę w tych samych czterech godzinach.

To, co tracisz, to dystans. W środku zimy łodzie pływają po bliższych fiordach, zamiast wypływać na wyspy, a długie rejsy, takie jak sześciogodzinna wyprawa do Sommarøy, spędzają większość czasu w ciemności. To argument za czterogodzinnym rejsem w grudniu i długim w marcu.

Odwiedzający spodziewają się syberyjskich temperatur, a Tromsø ich nie zapewnia. Ten sam prąd atlantycki, który utrzymuje fiordy wolne od lodu, utrzymuje również stosunkowo łagodne powietrze: typowy styczniowy dzień to około minus czterech stopni, a mroźny okres minus dwunastu jest zauważalny, ale nie rutynowy.

To, co sprawia, że na pokładzie jest zimno, to wiatr i wilgoć. Nadmorskie powietrze jest wilgotne, a łódź płynąca z prędkością dziesięciu węzłów tworzy własny wiatr na dodatek do tego, co dzieje się na fiordzie. To połączenie odczuwa się mocniej przy minus czterech niż sucha bezwietrzna pogoda przy minus piętnastu.

Kombinezony radzą sobie z większością tego. Podczas każdego dużego rejsu rozdawane są kombinezony termiczne, które zakłada się na własne ubranie i które chronią przed wiatrem i bryzgami wody. Czego nigdy nie zakrywają, to głowa, dłonie i stopy i to właśnie te trzy części ciała są powodem, dla którego ludzie wcześnie wchodzą do środka. Dopasowana czapka, porządne rękawiczki i ciepłe buty zamieniają czterogodzinny zimowy rejs z testu wytrzymałości w dobre popołudnie.

Warto też wiedzieć: kabina jest ciepła, ale to nie tam dzieje się coś ważnego. Orły, światło i zorza są na zewnątrz, podobnie jak przewodnik.

W grudniu Tromsø daje ci to, co fotografowie gdzie indziej dostają przez czterdzieści minut o zmierzchu — i daje ci to przez większość dnia.

Część techniczna jest prosta. Światło jest przyćmione i niebieskie, więc telefon podbije ISO i wprowadzi szum, a aparat będzie chciał wolnego czasu naświetlania, który zrujnuje ruchomy pokład. Oprzyj się o barierkę, rób zdjęcia w krótkich seriach i pogódź się z tym, że połowa klatek będzie nieostra.

Część kompozycyjna to miejsce, w którym ten miesiąc się opłaca. Śnieg przybiera kolor nieba, więc biała góra w zmierzchu nocy polarnej jest naprawdę lawendowa, a czarna woda na jej tle to najmocniejszy kontrast, jaki znajdziesz w jakimkolwiek europejskim krajobrazie. Umieść w kadrze coś o znanym kolorze — czerwony domek rybacki, norweską flagę na rufie, żółtą kurtkę — a błękit będzie czytelny, zamiast wyglądać jak błąd balansu bieli.

I nie goń zorzy polarnej z tymi samymi ustawieniami. Ona się porusza, więc trzyminutowa ekspozycja zamienia zasłonę w smugę; dwie sekundy i szersza przysłona zachowują jej strukturę.